Share
Starten als zelfstandige

Later lezen?

Wat zijn sociale bijdragen en waarom moet je ze als zelfstandige betalen?

Als zelfstandige ben je verplicht om je aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds. Vanaf dan betaal je elk kwartaal een sociale bijdrage zodat je verzekerd bent tegen ziekte, maar ook bijvoorbeeld pensioenrechten opbouwt. Ontdek alles over waarom je sociale bijdrage betaalt. sociale bijdragen

Wat zijn sociale bijdragen?

Je betaalt elk kwartaal sociale bijdragen om in orde te zijn met je sociale zekerheid en om sociale rechten op te bouwen. Bij werknemers is het de werkgever die de bijdragen doorstort naar de overheid. Velen schakelen hiervoor een sociaal secretariaat in. Als zelfstandige ben je zelf verantwoordelijk voor de betaling van je sociale bijdragen aan je sociaal verzekeringsfonds Jij betaalt je bijdrage aan je sociaal verzekeringsfonds, dat het op zijn beurt doorstort naar de overheid. 

Hoe worden sociale bijdragen berekend?

De kwartaalbijdrage is gelijk aan de jaarbijdrage gedeeld door 4. De bijdragen van een bepaald jaar worden berekend op basis van je netto belastbaar beroepsinkomen als zelfstandige van dat jaar. 

Voor de meeste zelfstandigen geldt een bijdrage van 20,5% op jaarbasis voor het inkomen tot 59.795,61 euro. Voor gepensioneerden met een zelfstandige activiteit is dit 14,7%. Op het deel van het inkomen tussen 59.795,62 euro en 88.119,80 euro is het bijdragepercentage voor alle zelfstandigen 14,16% op jaarbasis. Op het inkomen dat 88.119,80 euro overschrijdt, zijn geen sociale bijdragen verschuldigd. Raadpleeg de bijdragentabel. 

Tip! Graag concrete cijfers? Bereken je sociale bijdrage zelf!


Wat krijg je in ruil voor je sociale bijdragen?

Elk kwartaal betaal je jouw sociaal verzekeringsfonds een sociale bijdrage, waarmee je sociale rechten opbouwt als zelfstandige. 

Groeipakket (Vlaanderen)

Elk kind heeft recht op een startbedrag, een basisbedrag en een schoolbonus. Het startbedrag (voorheen kraamgeld) is een eenmalige tegemoetkoming bij de geboorte van je kind, in de vorm van een vast bedrag. Dat kan je tijdens de zwangerschap al online aanvragen. Het basisbedrag (voorheen kinderbijslag) wordt per maand uitbetaald. Elk kind heeft onvoorwaardelijk recht op een Groeipakket tot en met de maand waarin het 18 jaar wordt. Verder bestaan er zorgtoeslagen voor kinderen die extra zorg nodig hebben. 

Kinderbijslag (Brussel) 

De Kinderbijslag voor kinderen die in Brussel wonen, ondergaat vanaf 2020 een grondige verandering. Het nieuwe systeem maakt komaf met rangbetaling, al gaan Brusselse gezinnen er niet op achteruit. Brusselse gezinnen die minder Kinderbijslag zouden ontvangen in het nieuw systeem, blijven verder Kinderbijslag ontvangen volgens de regeling van vóór 2020.

FAMIWAL (Wallonië) 

Het nieuwe Waalse publieke kinderbijslagfonds heet FAMIWAL. De nieuwe regeling (sinds 2019) linkt het bedrag aan het gezinsinkomens in plaats van de professionele situatie van de ouders. Voor kinderen geboren vanaf 1 januari 2020 zijn er nog bijkomende wijzigingen. 

Ziekteverzekering

De sociale bijdragen geven je ook recht op een verzekering bij ziekte. De ziekteverzekering valt uiteen in twee delen: de gezondheidszorgverzekering en de arbeidsongeschiktheidsverzekering. De gezondheidszorgverzekering verzekert je tegen grote risico’s (bevalling, opname in een ziekenhuis…) en kleine risico’s (zoals dokters-, apothekers-, kinesitherapiekosten...).

De uitkeringsverzekering bij arbeidsongeschiktheid bestaat uit een dagvergoeding wanneer je je beroep om gezondheidsredenen moet stopzetten. Vanaf het tweede jaar arbeidsongeschiktheid spreken we van ‘invaliditeit’. Je krijgt in dat geval –mits je je activiteit volledig stopzet– een verhoogde uitkering.

Hulp van derden is er voor arbeidsongeschikte zelfstandigen die om gezondheidsredenen aangewezen zijn op de hulp van anderen. Via de diensten van je ziekenfonds kan je de tegemoetkoming regelen. 

Moederschapshulp

In de uitkeringsverzekering is ook een moederschapsuitkering voorzien voor de zelfstandige vrouwen en de meewerkende echtgenoten. Om van deze uitkering te kunnen genieten, moet een periode van moederschapsrust gerespecteerd worden waarin je niet mag werken. Die periode start minstens een week vóór de voorziene bevallingsdatum en eindigt ten vroegste 2 weken na de bevalling. Na deze periode van verplichte rust, kan je binnen een termijn van 38 weken nog maximaal 9 weken (10 weken bij geboorte van een meerling) moederschapsrust opnemen.

Wanneer je pasgeboren kindje onmiddellijk na de geboorte gehospitaliseerd wordt, kun je de periode van moederschapsrust laten verlengen.

Pensioenen

Er bestaan verschillende soorten pensioenen: we vermelden hier het rustpensioen en het overlevingspensioen.

Het rustpensioen

Het rustpensioen is een uitkering waar je recht op hebt na een loopbaan als zelfstandige. Een volledige loopbaan telt 45 jaar. De wettelijke pensioenleeftijd is 65 jaar. In de toekomst zal de wettelijke pensioenleeftijd geleidelijk aan opgetrokken worden tot 67 jaar.

Indien je een voldoende lange loopbaan achter de rug hebt, kan je in aanmerking komen voor een vervroegd pensioen. 

Tip: Met een VAPZ vul je als zelfstandige je pensioen aan op een manier die fiscaal heel aantrekkelijk is.

Het overlevingspensioen

Het overlevingspensioen is een uitkering die aan de overlevende echtgenoot van een overleden zelfstandige wordt toegekend. De uitkering wordt berekend op basis van de prestaties van de overleden echtgenoot. Dat kan ten vroegste vanaf 46 jaar. Tegen 2025 zal de minimumleeftijd stapsgewijs verhoogd worden tot 55 jaar. Wie niet voldoet aan deze leeftijdsvoorwaarde (46 tot 50 jaar), kan aanspraak maken op een overgangsuitkering gedurende een jaar (of 2 jaar wanneer er kinderen ten laste zijn). Deze overgangsuitkering is onbeperkt cumuleerbaar met loon of een andere sociale uitkering.

Het overbruggingsrecht

Zelfstandigen die geconfronteerd worden met een faillissement, een stopzetting na collectieve schuldenregeling, een gedwongen onderbreking of een stopzetting door economische moeilijkheden  komen in aanmerking voor het overbruggingsrecht. Het overbruggingsrecht bestaat uit een uitkering gedurende maximaal 12 maanden en een behoud van rechten op het vlak van kinderbijslag/Groeipakket,  en ziekteverzekering gedurende maximaal 4 kwartalen.

Mantelzorg door de zelfstandige

Als zelfstandige kan je een volledige of gedeeltelijke uitkering genieten gedurende maximum 6 maanden wanneer je de zelfstandige activiteit geheel of gedeeltelijk onderbreekt om als mantelzorger een naaste te verzorgen

Dienstencheques

Vrouwelijke zelfstandigen die bevallen kunnen onder bepaalde voorwaarden 105 gratis dienstencheques bekomen voor huishoudelijke hulp. Een dienstencheque is een betaalmiddel waarmee je erkende ondernemingen kan betalen voor het uitvoeren van een beperkt aantal huishoudelijke taken (schoonmaken, was, strijk, naaiwerk, bereiden van maaltijden, boodschappen doen, hulp bij verplaatsingen). Iedere cheque komt overeen met de vergoeding van een uur huishoudelijke hulp.

Vaderschapsverlof- en geboorteverlof

Zelfstandige vaders of meeouders hebben sinds 1 mei 2019 recht op vaderschaps- of geboorteverlof. 

Je moet wel aan de volgende voorwaarden voldoen: 

  1. Je sociale bijdragen voor de twee kwartalen voorafgaand aan het kwartaal van de geboorte, heb je betaald of zijn vrijgesteld (door RSVZ).
  2. Je bent zelfstandigen in hoofdberoep of meewerkende echtgeno(o)te in het maxistatuut. Zelfstandigen in bijberoep, student-zelfstandigen en zelfstandigen die de pensioenleeftijd hebben bereikt, komen onder bepaalde bijkomende voorwaarden ook in aanmerking.

Opgelet: er zijn nog bijkomende voorwaarden waar je rekening mee moet houden.

  • De wettelijke afstamming moet vast staan. Ben je al gehuwd, dan is dit automatisch het geval. Ongehuwde partners moeten het kind erkennen. 
  • De afstamming staat niet vast? Dan moet je als vader of meeouder inwonen bij een persoon met wie de afstamming wél vast staat en bij wie het kind zijn hoofdverblijfplaats heeft.
  • Je maakt deel uit van een feitelijk samenwonende koppel, maar de afstamming staat  niet vast? Dan moet je op het moment van de geboorte minstens drie jaar samenwonen om recht te hebben op vaderschapsverlof of geboorteverlof.

Geboorteverlof opnemen: maximaal 10 dagen

Het vaderschaps- of geboorteverlof van bedraagt maximaal tien dagen. De uitkering die hieraan gekoppeld is, bedraagt 81,62 euro per verlofdag of 816,2 euro in totaal. 

Je hebt de vrijheid om je verlof in te delen zoals dat jou het beste uitkomt. Er zijn verschillende formules mogelijk:

  • 10 volle dagen, al dan niet aansluitend op de geboorte
  • 20 halve dagen
  • afwisselend halve en volle dagen

Lijkt tien dagen verlof nemen je niet haalbaar? Dan kan je ook voor minder dagen verlof kiezen. Neem je niet meer dan acht dagen verlof op, dan kan je dit nog aanvullen met vijftien gratis dienstencheques. 

Er is één belangrijke voorwaarde voor de bovenstaande regelingen. Je bent verplicht om je verlof op te nemen binnen de vier maanden na de geboorte van je kind.

Kom alles te weten over je sociaal statuut

Download hier het e-book
Hye-Sook Vijls
Door Hye-Sook Vijls
07 november 2019

Later lezen?

Interesse in dit artikel maar nu even geen tijd?

Laat hieronder je e-mailadres achter en we sturen je een handige link naar het artikel.

We sturen je enkel de link, geen spam.