Share
Mijn beroep als boekhouder/accountant

Politiek of publiek mandaat: geldig als zelfstandige activiteit ?

Tijd om even stil te staan bij politieke en publieke mandaten. Welke invloed hebben ze op het sociaal statuut en het inkomen van jouw klant? We frissen even op hoe dit elkaar zit. Zo kan jij je klant de beste service bieden.

Politiek of publiek mandaat: geldig als zelfstandige activiteit?

Een politiek mandaat

Het RSVZ beschouwt de uitoefening van een politiek mandaat niet als een beroepsactiviteit, in die zin dat het niet wordt gelijkgesteld met een activiteit als werknemer, ambtenaar of zelfstandige.

Een politiek mandataris is dus, ongeacht zijn functie (schepen, burgemeester, …), geen  zelfstandige als hij enkel een politiek mandaat uitoefent. Oefent hij naast zijn politiek mandaat een activiteit uit als zelfstandige of loontrekkende? Dan vormt die activiteit de basis voor zijn of haar sociale rechten.

Is een van je klanten politiek mandataris terwijl hij daarnaast ook een zelfstandige activiteit uitoefent? Dan is hij verplicht zich als zelfstandige in hoofdberoep aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds.

TIP! Bepaalde mandatarissen komen in aanmerking voor de toepassing van artikel 37.

 

Publiek mandaat

Een publiek mandataris is iemand die een mandaat heeft in een openbare of private instelling, of die met raadgevende stem lid is van een bestuursorgaan van een openbare of private instelling en die dit mandaat of lidmaatschap uitoefent omwille van één van volgende redenen:

A. Hij heeft een functie in een overheidsadministratie (Staat, gemeenschap, gewest, provincie, gemeente of openbare instelling).

B. ofwel is je klant vertegenwoordiger van een werknemers-, werkgevers- of zelfstandigenorganisatie.

C. ofwel vertegenwoordigt hij de Staat, een gewest, een gemeenschap, een provincie, een gemeente of openbare instelling.

Voorbeeld: Je klant vertegenwoordigt als schepen zijn gemeente bij de waterintercommunale.

Beantwoordt een van je klanten aan de beschrijving hierboven? Dan valt hij niet onder het sociaal statuut van de zelfstandigen voor de uitoefening van zijn publiek mandaat.

 

Een politiek of publiek mandaat combineren met een zelfstandige activiteit

Oefent je klant zowel een politiek of publiek mandaat als een zelfstandige activiteit uit? Dan is hij verplicht zich aan te sluiten bij een sociaal verzekeringsfonds voor zijn zelfstandige activiteit.

In principe deelt de belastingdienst aan het sociaal verzekeringsfonds het totale inkomen als zelfstandige mee. Er wordt dan geen onderscheid gemaakt tussen de inkomsten uit het politiek of publiek mandaat en de inkomsten uit de zelfstandige activiteit. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de mandataris zitpenningen ontvangt.

TIP! Het sociaalverzekeringsfonds moet het onderscheid maken tussen de verschillende inkomsten zodat je klant enkel sociale bijdragen betaalt op zijn zelfstandige inkomsten. De fondsen beschikken echter niet over alle informatie over zijn inkomsten. Is je klant aangesloten bij Liantis? Bezorg ons zo snel mogelijk een kopie van zijn aanslagbiljet en de fiches 281.20, 281.30 (eventueel 281.50), zodat wij het inkomen als zelfstandige kunnen bepalen.

 

Een publiek of politiek mandaat als gepensioneerde zelfstandige

Even opfrissen: pensioen en toegelaten activiteit

Zelfstandigen met een rustpensioen mogen onbegrensd bijverdienen vanaf de eerste januari van het jaar waarin ze 65 worden of wanneer ze een loopbaan van 45 jaar kunnen bewijzen in het geval van vervroegd pensioen.

Als je klant jonger is dan 65 jaar en zijn loopbaan minder dan 45 jaar bedraagt, is er een begrenzing op de bijverdienste. Je klant mag in dat geval slechts € 6.417 per jaar bijverdienen om zijn pensioen niet te verliezen. Die grenswaarde verhoogt naar € 9.626 voor wie een kind ten laste heeft.

 

Wat is de impact van het uitoefenen van een politiek of publiek mandaat voor een zelfstandige met een begrensde toegelaten activiteit?

De grenswaarden zijn nettobedragen. Wil je controleren of jouw gepensioneerde klant met een politiek of publiek mandaat de grens niet overschrijdt? Tel dan het netto belastbaar inkomen als zelfstandige op bij 80% van zijn bruto-inkomen uit het mandaat.

Let wel, er zijn twee uitzonderingen:

  1. Inkomsten uit een politiek mandaat (parlementslid, burgemeester, ...) of uit een mandaat als voorzitter of lid van het OCMW, worden niet als beroepsinkomsten beschouwd en tellen dus niet mee voor de grenzen van de toegelaten activiteit op voorwaarde dat het mandaat inging:
    1. vóór de ingangsdatum van het pensioen é
    2. uiterlijk op de laatste dag van de maand waarin de mandataris de leeftijd van 65 jaar bereikt.

De inkomsten tellen dus niet mee voor de grenzen van de toegelaten activiteit.

Opgelet, een verlenging van een mandaat wordt als een nieuw mandaat beschouwd!

 

  1. Inkomsten uit een administratief mandaat uitgeoefend bij een beheers-, bestuurs- of directieorgaan van een openbare instelling, een instelling van publiek nut, een vereniging van gemeenten, of een bestuurdersmandaat in een autonoom overheidsbedrijf, tellen niet mee voor de grenzen van de toegelaten activiteit als het mandaat is ingegaan:
    1. vóór de ingangsdatum van het pensioen
      en
    2. uiterlijk op de laatste dag van de maand waarin de mandataris de leeftijd van 65 jaar bereikt

Opgelet, deze uitzondering is enkel mogelijk tot:

  • de laatste dag van de maand waarin de mandataris de leeftijd van 67 jaar bereikt
  • of tot het einde van het politiek mandaat als je klant het administratief mandaat (door benoeming) tegelijk met een politiek mandaat uitoefent.

Ontvangt je klant inkomsten die niet aan deze beschrijving voldoen? Dan is je klant verplicht zijn activiteit aan te geven bij de Federale Pensioendienst. De inkomsten van je klant worden in rekening gebracht om te bepalen of de grens van de toegelaten activiteit bereikt is.


In een notendop: waar moet je opletten?

Wordt je klant vóór de ingangsdatum van zijn pensioen verkozen of benoemd als mandataris, dan heeft dat politiek of administratief mandaat geen gevolgen voor het bedrag van de inkomsten waartoe hij of zij zich dient te beperken. De zelfstandige moet echter opletten als het mandaat begint of verlengd wordt na de datum van zijn pensionering.

 

Voorbeeld: Je zelfstandige klant werd schepen op 1 januari 2013 en ging op 1 januari 2018 op 62-jarige leeftijd met pensioen. Zijn inkomen wordt niet meegerekend voor de grens van de toegelaten activiteit. Als zijn mandaat op 14 oktober 2018 werd verlengd, moet hij zijn activiteit aangeven en wordt het inkomen uit zijn mandaat meegerekend. Vanaf 1 januari in het jaar van zijn 65ste verjaardag mag hij onbeperkt bijverdienen.

 

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws voor boekhouders en accountants

 

Karlien Kerremans
Door Karlien Kerremans
26 november 2018