Ben je EU-burger en wil je in België als zelfstandige aan de slag? Dan regel je eerst je inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en je aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds. Pas daarna ga je naar de gemeente voor je aanvraag van verklaring van inschrijving (bijlage 19).
Hoe krijgen EU-burgers als zelfstandige recht op verblijf?
Ben je geen Belg, maar wel EU-burger, en wil je langer dan drie maanden in België verblijven? Dan meld je je binnen drie maanden na je aankomst aan bij de gemeente van je verblijfplaats. In dit artikel begrijpen we onder EU-burgers ook onderdanen van Noorwegen, IJsland, Liechtenstein en Zwitserland.
De gemeente stelt bij je aanmelding een aanvraag voor verklaring van inschrijving op (bijlage 19) en schrijft je met een rijksregisternummer in het wachtregister in.
Achterliggend noteert de gemeente het adres waar je verblijft, maar zolang dit niet geverifieerd werd, zullen bij de rubriek ‘adres’ in het wachtregister de woorden ‘inschrijving op verklaring’ zichtbaar zijn. Na woonstcontrole door de wijkagent wordt die inschrijving op verklaring in het wachtregister vervangen door een inschrijving in het vreemdelingenregister met je definitieve adres.
Om je recht op verblijf volledig rond te krijgen, leg je ook een of meer documenten voor. Welke, dat hangt af van je situatie. Als zelfstandige gaat het om je bewijs van inschrijving in de KBO en je attest van aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds.
Vóór 1 september 2025 had je daar nog drie maanden tijd voor, gerekend vanaf de afgifte van je bijlage 19. Dat is nu niet meer het geval. Je voegt de twee bewijzen voortaan samen met het bewijs van je EU-burgerschap toe aan je aanvraag voor verklaring van inschrijving. Ontbreken ze, dan geeft de gemeente geen bijlage 19 af en schrijft ze je niet in het wachtregister in.
Het ondernemingsloket maakt een BIS-nummer aan
Zonder inschrijvings- en aansluitingsbewijs schrijft de gemeente EU-burgers niet langer in het wachtregister in en krijg je dus geen rijksregisternummer. Het koninklijk besluit dat deze wijziging doorvoerde, heeft daardoor ook gevolgen voor de werking van het ondernemingsloket.
Voor eenmanszaken is het rijksregisternummer noodzakelijk om een ondernemingsnummer aan te maken. Daarom maakt het ondernemingsloket sinds 1 september 2025 zelf een BIS-nummer aan voor EU-burgers die in België een eenmanszaak willen starten. Dat is een alternatief Belgisch identificatienummer dat sterk lijkt op het rijksregisternummer. Zodra de gemeente je bijlage 19 afgeeft, vervangt ze dat BIS-nummer dan door een inschrijving in het wachtregister met een rijksregisternummer.
Welke stappen moet je doorlopen?
Wil je als EU-burger langer dan 3 maanden in België verblijven om een eenmanszaak te beginnen? Ga dan als volgt te werk:
Stap 1: inschrijving in de KBO en aansluiting bij het sociaal verzekeringsfonds
Heb je nog geen Belgisch identificatienummer? Dan creëert het ondernemingsloket op basis van een geldig identiteitsbewijs een BIS-nummer.
Daarna schrijven we je in de KBO in en bezorgen we je een uittreksel als bewijs. We regelen ook je aansluiting bij het sociaal verzekeringsfonds en bezorgen je ook daarvan een attest.
Stap 2: aanmelding bij de gemeente
Met je inschrijvings- en aansluitingsbewijs op zak ga je vervolgens naar het gemeentebestuur van je verblijfplaats. Daar toon je aan dat je EU-burger bent en dien je een aanvraag in voor een verklaring van inschrijving (bijlage 19). De gemeente kent je meteen een rijksregisternummer toe, dat je BIS-nummer vervangt, en schrijft je in in het wachtregister.
Opgelet: het is belangrijk dat je in deze stap steeds je BIS-nummer aan de gemeenteambtenaar meedeelt. Op die manier kunnen fouten in de koppeling tussen het BIS-nummer en rijksregisternummer later vermeden worden.
Stap 3: woonstcontrole door wijkagent
Na inschrijving in het wachtregister en afgifte van de bijlage 19 komt de wijkagent langs. Die controleert of je ook werkelijk op het opgegeven adres woont.
Klopt je adres, dan wordt de ‘inschrijving op verklaring’ in het wachtregister vervangen door een inschrijving in het vreemdelingenregister, met je volledige (Belgische) adres. Hou er rekening mee dat de administratieve afhandeling enkele dagen kan duren.
Was je niet thuis en heb je de wijkagent gemist? Maak dan zelf een afspraak.
Stap 4: recht op verblijf
Zodra je in het vreemdelingenregister staat, kan ook de toekenning van je recht op verblijf verder in orde worden gebracht. In afwachting van de afgifte van de elektronische kaart die je inschrijving aantoont, krijg je van de gemeente een voorlopig document (bijlage 8ter) dat je inschrijving aantoont.
