Langdurig zieken zullen voortaan jaarlijks door hun behandelend arts geëvalueerd moeten worden om hun attest te verlengen. Hiermee wil de federale regering vermijden dat mensen langdurig uit het zicht verdwijnen en meer systematiek brengen in de opvolging van arbeidsongeschiktheid.
Dat is een relevante evolutie, maar de essentie zit niet in de verplichting op zich. De echte vraag is: hoe past deze maatregel in het bredere traject van langdurige afwezigheid? En hoe maak je er in de praktijk iets waardevol van?
Van attest naar betekenisvol contactmoment
De jaarlijkse herevaluatie draait in eerste instantie om het verlengen van het ziekteattest en de bevestiging van arbeidsongeschiktheid. Dat klinkt administratief, maar het creëert tegelijk een terugkerend moment waarop:
- de medische situatie opnieuw wordt bekeken
- het dossier wordt geactualiseerd
- en er opnieuw contact is tussen patiënt en arts
Vandaag zien we dat dat contact vaak verwatert naarmate een afwezigheid langer duurt. Door opnieuw een structureel evaluatiemoment in te bouwen, wil de overheid vermijden dat mensen uit beeld verdwijnen.
De echte meerwaarde zit dus niet in het attest zelf, maar in het moment van contact en herevaluatie dat ermee gepaard gaat.
Preventie als vertrekpunt
Tegelijk begint een sterk beleid rond langdurige afwezigheid voor ons niet bij dat attest of bij de inschatting van het arbeidspotentieel. Het startpunt ligt bij preventie.
Dat betekent inzetten op:
- werkbaar werk en aandacht voor welzijn
- het vroegtijdig detecteren van signalen
- leidinggevenden die nabij en betrokken zijn
- een cultuur waarin problemen bespreekbaar zijn
Organisaties die hier bewust op inzetten, verkleinen de kans op langdurige uitval. En dus ook op intensievere trajecten achteraf.
Arbeidspotentieel als onderdeel van het geheel
Binnen het bredere ‘terug naar werk’-verhaal speelt ook de inschatting van arbeidspotentieel een rol. Onze analyses tonen dat er vaak nog mogelijkheden zijn tijdens afwezigheid. In de zorgsector zien we bijvoorbeeld dat 1 op 2 afwezige medewerkers nog arbeidspotentieel heeft.
Maar het is belangrijk om die inschatting correct te positioneren. Het is geen startpunt en geen doel op zich, maar één element binnen een groter geheel.
De kracht van een geïntegreerd hr- en preventiebeleid
In de praktijk zien we dat organisaties het verschil maken wanneer ze die verschillende bouwstenen niet los van elkaar inzetten, maar verbinden binnen één duidelijke visie.
Daar ligt ook een belangrijke sterkte van Liantis: vertrekken vanuit een duurzaam aanwezigheidsbeleid als strategisch kompas, met preventie, opvolging en re-integratie als samenhangende fasen. Dat beleid steunt op drie duidelijke principes: objectiviteit, mensgerichtheid en heldere afspraken.
Concreet betekent dit dat we organisaties ondersteunen op verschillende niveaus:
- preventie, via risicoanalyses en welzijnsbeleid
- opvolging tijdens afwezigheid, met duidelijke contactkaders en begeleiding van leidinggevenden
- re-integratie, via arbeidsartsen en multidisciplinair overleg
Die geïntegreerde aanpak zorgt ervoor dat:
- medische, organisatorische en menselijke factoren samen bekeken worden
- beslissingen beter aansluiten bij de realiteit van het werk
- en trajecten sneller en duurzamer resultaat opleveren
Niet de instrumenten op zich maken het verschil, maar de manier waarop ze samen worden ingezet.
Meer systematiek én meer ondersteuning
De hervormingen gaan bovendien verder dan die jaarlijkse evaluatie alleen. Zo wordt ook de opvolging van dossiers door ziekenfondsen versterkt, de activering richting werk verder aangemoedigd en de ondersteuning uitgebreid via begeleiding en vouchers
Van maatregel naar samenhang
De jaarlijkse herevaluatie is dus geen hefboom op zich. Het is één element binnen een breder kader van langdurige arbeidsongeschiktheid. De echte impact zit in de samenhang van hoe preventie, medische opvolging, arbeidspotentieel en re-integratie elkaar versterken in één consistent traject.
Daar ligt ook onze overtuiging bij Liantis. De uitdaging voor organisaties zit niet in het toevoegen van extra momenten, maar in het versterken van hun aanpak als geheel. Met een duidelijke focus op preventie, continue opvolging en gerichte begeleiding.
