Welzijn op het werk

50 jaar onderzoek naar ergonomie: pas het werk aan de mens aan

Geschreven door Aaron Götze | 25 september 2026

Vijftig jaar onderzoek bevestigt wat onze ergonomie-experten elke dag in de praktijk ervaren: duurzame inzetbaarheid ontstaat door werk aan te passen aan mensen. 

Rugpijn, nekklachten of pijn aan schouders en armen kunnen zwaar wegen op het dagelijkse leven. Ook op het werk laten deze klachten zich voelen. Taken worden moeilijker, medewerkers vallen uit en collega’s moeten bijspringen. 

Gelukkig kunnen organisaties veel doen om dat te voorkomen. Een terugblik op 50 jaar onderzoek toont welke aanpak het meeste perspectief biedt: kijk naar het werk zelf, betrek medewerkers en kies oplossingen die de fysieke belasting daadwerkelijk verminderen.

 

Bekijk het volledige werkproces

Spier- en gewrichtsklachten hebben meestal niet één duidelijke oorzaak. Zwaar tillen, herhaalde bewegingen, kracht zetten, trillingen en belastende werkhoudingen kunnen elkaar versterken. En ook persoonlijke en psychosociale factoren kunnen een rol spelen.

Een goede risicoanalyse kijkt daarom verder dan één beweging of werkhouding. Ze brengt het volledige werkproces in kaart:

  • Welke taken zijn fysiek zwaar?
  • Waar worden medewerkers in een belastende houding gedwongen?
  • Welke hulpmiddelen ontbreken?
  • Is er voldoende afwisseling tussen taken?
  • Krijgen medewerkers genoeg tijd om te herstellen?
  • Welke invloed hebben het werktempo en de taakverdeling?

Zo wordt je risicoanalyse meer dan een checklist. Ze vormt het vertrekpunt voor verbeteringen die medewerkers écht voelen op de werkvloer.

 

Ergonomie verandert het werk

De belangrijkste les uit het onderzoek is duidelijk: een ergonomische maatregel werkt pas echt wanneer die de fysieke belasting voldoende vermindert.

Dat kan bijvoorbeeld door:

  • een werkpost beter in te richten;
  • geschikte hulpmiddelen te voorzien;
  • zware of repetitieve taken anders te organiseren;
  • meer afwisseling en herstelmomenten in te bouwen;
  • medewerkers voldoende ruimte te geven om hun werk goed uit te voeren.

Betrek je medewerkers bij de oplossing

Wie kent het werk beter dan de mensen die het elke dag uitvoeren? Je medewerkers weten waar het moeilijk loopt, welke uitzonderingen zich voordoen en waarom een oplossing die op papier goed lijkt, soms niet werkt op de werkvloer.

Door medewerkers actief te betrekken, kom je sneller tot haalbare en gedragen verbeteringen.

De boodschap is eenvoudig: luister naar je medewerkers, werk samen aan oplossingen en controleer of die het werk daadwerkelijk verbeteren.

 

Ga voor een multidisciplinaire aanpak 

Onderzoek bij medewerkers met aandoeningen aan de bovenste ledematen toont de meerwaarde van vroegtijdige samenwerking. Door medische zorg te combineren met een ergonomische beoordeling van de werkplek en overleg tussen de medewerker, leidinggevende, arts en ergonomiedeskundige, daalden binnen de onderzochte groep zowel het productiviteitsverlies als het ziekteverzuim.

Ergonomie draait dus niet alleen om de juiste stoel, een aangepast bureau of een tilhulpmiddel. Een duurzaam ergonomiebeleid vraagt om een brede en geïntegreerde aanpak, waarbij werkgever, medewerkers, artsen en ergonomie-experten samenwerken.

Concreet betekent dat:

  • risico’s vroeg herkennen;
  • medewerkers actief betrekken;
  • technische en organisatorische maatregelen combineren;
  • nagaan of oplossingen in de praktijk werken;
  • ergonomie verankeren in je dagelijkse beleid.

Van klachten voorkomen naar duurzaam inzetbaar blijven

Een sterk ergonomiebeleid voorkomt niet alleen lichamelijke klachten. Het helpt medewerkers ook om gezond, zelfstandig en duurzaam aan het werk te blijven.

Daarom wordt steeds vaker gesproken over musculoskeletale gezondheid. Daarbij ligt de focus niet alleen op pijn en klachten, maar ook op functioneren, bewegen en kunnen blijven deelnemen aan het werk.

Zo wint iedereen. Je medewerkers kunnen hun werk beter en langer volhouden, terwijl je organisatie investeert in duurzame inzetbaarheid en uitval helpt te voorkomen. 

 

Werk maken van een gezonde werkomgeving?

Wil je het werk in je organisatie beter afstemmen op je medewerkers? De ergonomie-experten van Liantis helpen je om risico’s in kaart te brengen en samen doeltreffende oplossingen uit te werken.